Bilgisayar Bozulmadan Önce Yedi Kontrol

Sabah bilgisayarın düğmesine basıyorsunuz ve ekran açılmıyor. Faturalar, müşteri listesi, teklifler, fotoğraflar o kutunun içinde. Hangisinin başka bir yerde kopyası var, hangisi yalnızca orada duruyor, o anda kestirmek zor. Böyle bir sabah, işin birkaç gün aksamasına yol açabilir.

Bu tür bir güne hazırlık, pahalı bir kurulum gerektirmeyebilir. Bu yazı, bilgisayar bozulmadan önce yapılabilecek yedi sade kontrolü sırayla ele alıyor: bilginin nerede durduğu, yedeğin nerede tutulduğu ve açılıp açılmadığı, şifreler, programlar, bilgisayarsız bir gün ve arızada kimin aranacağı.

1. Yalnızca O Bilgisayarda Duran Bilgiyi Belirleyin

İlk kontrol, bilgisayar açılmasa hangi bilginin ulaşılamaz olacağını bilmektir. Masaüstündeki bir tablo, bir klasördeki teklifler ya da bir programın içindeki kayıtlar başka bir yerde bulunmayabilir. Müşteri listesi, teklifler, faturalar, fotoğraflar ve program kayıtları için "başka bir kopyası var mı?" diye sormak ve cevabı kısa bir listeye yazmak, yedeğin neyi kapsaması gerektiğini de gösterebilir.

Kâğıt ve dijital belgelerin dağınıklığı bu listeyi uzatabilir; belgeleri tek bir düzende toplamanın yollarını belge yönetimi otomasyonu yazımız ele alıyor.

2. Yedeğin Nerede Durduğunu Netleştirin

Yedeğin aynı bilgisayarın içinde durması, bilgisayar bozulduğunda işe yaramayabilir. Harici bir disk ya da bulut hizmeti gibi ayrı bir yerde tutulan kopya, arıza anında ulaşılabilir kalabilir. Yedeğin düzenli alınıp alınmadığı ve hangi klasörleri kapsadığı da bu kontrolün parçasıdır.

Yedeğin bulutta tutulması durumunda bilginin nereye gittiğini bilmek de önemlidir; bu konuyu verileriniz nereye gidiyor yazısında ele aldık. Kötü amaçlı yazılımların yedekleri de etkileyebildiği durumlar için Yapay Zeka ile Siber Güvenlik rehberimize göz atabilirsiniz.

3. Yedeği Geri Açıp Deneyin

Bir yedeğin işe yarayıp yaramadığı, ancak geri açıldığında anlaşılır. Ara sıra birkaç dosyayı yedekten başka bir yere açıp içeriğine bakmak, yedeğin eksik ya da bozuk olup olmadığını erken gösterebilir. Bu deneme, arıza anında sürprizle karşılaşma ihtimalini azaltabilir.

Denemeyi kimin, ne zaman yapacağını belirlemek de yerinde olur. Böylece bu adım unutulmadan sürebilir.

4. Şifrelerin Kimde Olduğunu Bilin

Bilgisayar açılsa bile e-posta, muhasebe programı ya da bulut hesabının şifresi bilinmiyorsa iş yine durabilir. Şifrelerin güvenli bir yerde tutulması ve kimin ulaşabileceğinin belli olması bu riski azaltabilir. Bilginin tek bir kişide kalmasının etkilerini siz yokken iş duruyorsa ne yapmalı yazısında ayrıntılı anlattık.

5. Programları ve Ayarları Yazıya Dökün

Yeni ya da onarılmış bir bilgisayarda işin yeniden başlaması, neyin kurulu olduğunu bilmeye bağlıdır. Bu bilgiler çoğu zaman yalnızca hafızada durur.

Üç başlık yazıya dökülebilir.

1. Kullanılan programların listesi

Günlük işte kullanılan programların adını ve hangi iş için kullanıldığını yazmak, yeniden kurulumu hızlandırabilir.

2. Lisans ve üyelik bilgileri

Ücretli programların hangi hesaba bağlı olduğunu ve üyelik bilgilerinin nerede durduğunu bilmek, yeniden etkinleştirmeyi kolaylaştırabilir.

3. Yazıcı ve cihaz ayarları

Yazıcı, tarayıcı ya da kasa gibi bağlı cihazların ayarlarını not etmek, arıza sonrası uğraşı azaltabilir.

6. Bilgisayarsız Bir Günü Planlayın

Bilgisayar birkaç gün devre dışı kaldığında işin nasıl süreceği önceden düşünülebilir. Sipariş almak, randevu vermek ya da ödeme kaydetmek için geçici bir yol belirlemek, telaşı azaltabilir. Bu geçici kayıtların sonra ana sisteme nasıl aktarılacağı da planın parçasıdır.

Geçici kayıtların sonradan iki kez girilmesi yeni bir yük doğurabilir; bu sorunu aynı bilgiyi neden iki yere giriyorum yazısında ele aldık.

7. Arıza Anında Kimi Arayacağınızı Belirleyin

Bilgisayar açılmadığında kimin aranacağını o anda araştırmak zaman kaybettirebilir. Güvenilen bir teknik desteğin iletişim bilgisini, bilgisayarın marka ve model bilgisiyle birlikte kolay bulunan bir yere yazmak yerinde olur. Arıza anında yedeğin nerede olduğunu ve şifrelerin kimde durduğunu bu kişiye söyleyebilmek, süreci kısaltabilir.

Tamir sırasında bilgisayardaki bilgilerin kimlerin eline geçebileceğini düşünmek de önemlidir. Hassas bilgilerin önceden yedeklenip ayrılması, bu kaygıyı azaltabilir.

Özet

Bilgisayar bozulmadan önce yapılabilecek yedi kontrol, arıza gününü daha sakin geçirmeye yardım edebilir. Yalnızca o bilgisayarda duran bilgiyi bilmek, yedeği ayrı bir yerde tutmak ve geri açıp denemek, şifrelerin ve program bilgilerinin nerede olduğunu yazmak, bilgisayarsız bir günü planlamak ve arızada kimin aranacağını belirlemek bu hazırlığın parçalarıdır.