Eğitim · 1. Ders

Hangi İşi Önce Otomatikleştirmeli?

Otomasyon konuşulurken ilk soru genelde "hangi araç" oluyor. Oysa projeyi tıkayan şey çoğunlukla araç değil, sıradaki işin yanlış seçilmesi. Bu derste bir işin sıraya alınmaya değip değmediğini nasıl ölçeceğinizi ele alıyoruz.

Yanlış işten başlamak neye benziyor?

Belirti hep aynıdır: sistem kurulur, birkaç hafta kullanılır, sonra kimse açmaz olur. Sebep genelde teknik değildir. Seçilen iş ya yeterince sık tekrarlanmıyordur, ya kuralı kağıda dökülemeyecek kadar kişiye bağlıdır, ya da zaten kimseyi rahatsız etmiyordur. Üçünden biri varsa kurulan şey kullanılmaz; suç araçta aranır ama sorun seçimdedir.

Üç ölçüt

Tekrar sıklığı

İş haftada birden çok kez tekrarlanıyor mu? Ayda bir yapılan iş, kurulum ve bakım yükünü çoğu zaman karşılamaz. Sık tekrar, otomasyonun karşılığını aldığı yerdir.

Kural yazılabiliyor mu?

İşi yapan kişi adımları bir kağıda yazabiliyor mu? Yazılamıyorsa kural henüz yoktur; makineye verilecek bir şey de yoktur. Önce kuralı yazın, otomasyon ondan sonra gelir.

Hatanın bedeli

Bu iş yanlış yapıldığında ne oluyor? Müşteri kaybı ya da para kaybı varsa iş öncelikli demektir. Hiçbir şey olmuyorsa otomatikleştirmek de aciliyet taşımaz.

Bozuk süreci otomatikleştirmeyin

Bu dersin tek cümleyle özeti şudur: otomasyon süreci hızlandırır, düzeltmez. Dağınık bir süreci otomatikleştirdiğinizde dağınıklık da aynı hızla çoğalır. Sıraya almadan önce işi bir kez elle, baştan sona, adımlarını yazarak yapın. O yazı çıkmıyorsa otomasyon için henüz erkendir.

Ölçmeden başlamayın. İşin şu an ne kadar sürdüğünü ve haftada kaç kez tekrarlandığını bilmiyorsanız, kurduğunuz sistemin işe yarayıp yaramadığını sonradan da bilemezsiniz. Karşılaştıracak bir başlangıç değeri olmadan "daha iyi oldu" demek tahmin olur.

Hangi işten başlayacağınıza karar veremediyseniz yazın, sürecinize birlikte bakalım.

Sık Sorulan Sorular

Üç ölçütten ikisi tutuyorsa başlamalı mıyım?
Genelde evet, ama hangi ikisinin tuttuğuna bakın. Kural yazılamıyorsa diğer iki ölçüt tutsa bile beklemek daha doğru olur; kuralı olmayan işi otomatikleştirmek, kararı makineye devretmek anlamına gelir.
Küçük bir iş otomasyona değer mi?
Sıklığı yüksekse değebilir. Tek seferde birkaç dakika süren ama günde birçok kez tekrarlanan işler, tek seferde saatler alan ama ayda bir yapılan işlerden daha iyi aday olabilir.
Önce hangi araca karar vermeliyim?
Araç en son gelir. İş seçilip kuralı yazıldıktan sonra hangi aracın uyduğu genelde kendiliğinden belli olur. Ters sırada ilerlemek, araca uyan iş aramaya dönüşür.
Süreci yazmak ne kadar ayrıntılı olmalı?
Yerinize başka biri geçtiğinde o yazıyla işi yapabilecek kadar. Karar noktaları önemlidir: hangi durumda ne yapılıyor, istisna nerede çıkıyor. Bunlar yazılmazsa otomasyon istisnada durur.
Ekip küçükse otomasyon erken mi?
Ekip büyüklüğü tek başına ölçüt değil. Tek kişilik bir işte de aynı iş sık tekrarlanıyor ve kuralı yazılabiliyorsa otomasyon anlamlı olabilir. Belirleyici olan kişi sayısı değil tekrarın sıklığı.